Get Adobe Flash player
Polish English French German Russian

Historia kapłonów na świecie

 

Kapłonowanie (kastrację kogutów) zaczęto stosować na długo przed naszą erą - w Chinach, Grecji i w Rzymie.
O ile historia wprowadzenia kapłonowania w Chinach jest, nam przynajmniej, nie znana, to kapłonowanie w Europie, jak to wynika z ksiąg historycznych, było przynajmniej na początku,  związane z obrzędem religijnym i składaniem ofiary, niż z żywieniem. Tradycja kastrowania kogutów znana była na wyspie greckiej Delos (miejsce urodzin Apollo i Diany) podobno już 7 wieków przed naszą erą i była związana z przygotowaniem do złożenia ofiary z kapłona w świątyni Apollo.

To wyjaśnia pochodzenie łacińskiego wyrażenia 'deliacus gallinarius' (drób z Delos), którego używali tacy pisarze jak Pliniusz Starszy (w księdze „De rerum naturae - Historia naturalna”) i Lucius Columella (w księdze „De re rustica”) opisując kastrację kogutów dla farmerów i rzeźników owych czasów.

Kapłonowanie w celu zwiększenia wagi kogutów rozpoczęto znacznie później - w Rzymie jako reakcję na uchwalony przez Senat Rzymu w 162 roku przed naszą erą LEX FAUNIA – prawa, którego celem było oszczędność żywności (której zaczęło brakować po wojnie  Rzymu przeciwko Haniballowi 218- 202 p.n.e.).  Uchwalone prawo zabraniało obywatelom Rzymu mieć więcej niż trzech gości przy stole w zwykły dzień i pięciu gości w dniu targowym. Wprowadzono również inne ograniczenia w ilości spożywanej żywności rocznie i rodzaju żywności, którą można było dawać zwierzętom. Ponieważ w ówczesnym Rzymie sprzedawał się tylko drób, który ważył nie mniej niż 4 kg, więc farmerzy rozpoczęli używać kastracji kogutów w celu tuczenia drobiu tak, jak to robiono już ze świniami.

Nazwa capon – czyli kapłon pochodzi ze starożytnego Rzymu. Nazwy tej użył po raz pierwszy Varronis w 1 wieku przed nasza erą na określenie kastrowanego koguta.
Wspomniany wyżej Columella opisał szczegółowo procedurę kastracji (amissis genitalibus) kogutów, łącznie z opisem przypalania rany rozżarzonym żelazem w celu dezynfekcji rany i lepszego gojenia.

Historycznie rzecz biorąc – kastracji kogutów miała różne cele – na początku dokonywano jej w celach religijnych, później w celu zwiększenia wagi kogutów a dopiero później w celu ulepszenie smaku mięsa. Okazało się bowiem, że mięso kapłona jest znacznie bardziej soczyste i smaczniejsze niż mięso zwykłego koguta.

Jak kapłonowanie rozprzestniało się w Europie od czasów rzymskich nie wiadomo, ale wiemy, że kapłonowanie i sterylizacja kur, było z pewnością używane w celu zwiększenia wagi kur i kogutów oraz w celu otrzymania lepszej jakości mięsa w takich krajach jak Francja i Włochy, a także w niektórych krajach Afrykańskich.

Wiemy również, że w średniowieczu kapłonowanie było popularne w Anglii. Znane są przepisy różnych dań, nawet bardzo „dziwnych”, np. zszywano tułów świni z kapłonem, faszerowano i pieczono, poczym serwowano jako danie z dziwnego, nieznanego  zwierzęcia.

Wiadomo także , że w 16 wieku kapłonowano także w Polsce (czy także wcześniej – tego nie wiemy). Kapłonowania  dokonywali felczerzy.

Obecnie kapłonowanie chirurgiczne jest wykonywane we Francji, we Włoszech (w Piemoncie), na Tajwanie i w Chinach oraz w USA.

Jaka jest obecna produkcja kapłonów na świecie? Najwięcej kapłonów spożywa się w Chinach – dokładna liczba jest niestety nieznana. Wiadomo także, że do 2000 roku na Tajwanie spożycie kapłonów było na poziomie 4,5 miliona sztuk rocznie. Obecnie spożywa się tam ok. 1,5 miliona sztuk rocznie.

W USA, roczna produkcja jest na poziomie 1 miliona sztuk. Obecnie produkuje się tam kapłony tylko na jednej farmie.

We Francji roczna produkcja kapłonów przeznaczonych do sprzedaży jest na poziomie 30000 -40000 sztuk. We Francji założono spółdzielnię, która ma dziesięciu członków - autoryzowanych producentów kapłonów z francuskiej rasy kur Bresse. Są to bardzo ekskluzywne produkty. Cena kapłona od producenta dochodzi do 150 Eur za sztukę. Kapłony Bresse sprzedaje się w Europie Zachodniej – ceny,  w zależności od jakości kapłona, dochodzą do 70 Euro za kg.

W USA stosuje się immunokastrację kogutów, tzn. wykonuje się implant z hormonu żeńskiego (estrogenu) lub też podaje się chlorek kadmu, aby zneutralizować działanie hormonu męskiego i uzyskać w hodowli większą wagę kogutów. Jak wskazują badania naukowe, ten sposób kastracji nie pozwala uzyskiwać takiej dobrej jakości mięsa jak przy kastracji chirurgicznej. (Kogutów poddanych immunokastracji nie można też nazwać kapłonami, bo nie odpowiadają one definicji z Rozporządzenia Komisji Europejskiej nr  543/2008)

Wracając do Polski, to kapłonowanie było „popularne” u nas do okresu po II wojnie światowej. Znany jest nawet Polski patent na „przyrząd do kastrowania ptaków, zwłaszcza kogutów” zarejestrowany przez Pana Jana Kurzydyma z Rybnika w 1932 roku, bardzo ciekawej i znanej w Rybniku osoby. W porównaniu z narzędziami obecnie oferowanymi (włoskimi) jest to narzędzie bardzo interesujące, zawierające części ruchome (rodzaj nożyczek).

 

Opis patentowy

 

 

W okresie powojennym, kastrowanie kogutów nie było popularne i nawet było zabronione do 2008 roku. W 2010 roku, pan Wojtek Kowalczyk przy asyście pani Agnieszki Mróz opanowali technologię chirurgicznego kapłonowania kogutów rasy zielononóżki i żółtonóżki kuropatwianej używając specjalnych, własnych narzędzi. Przy pomocy pana dr inż. Waldemar Birka z Wilanowa udało im się opracować całą technologię przygotowania do operacji kogutów, ich kastracji i opieki pooperacyjnej tak, aby straty były najmniejsze (ok. 5%). Wysterylizowano również kurkę zielononóżkę, która ma się dobrze w ogródku w Wilanowie. Wydaje się jednak, że sterylizacja kur nie ma przyszłości ze względu na to, że operacja jest znacznie bardziej skomplikowana i ryzykowna a hodowla ekonomicznie nieopłacalna w porównaniu z produkcją jaj zielononóżki, ponieważ już dzisiaj jaja zielononóżek kosztują w supermarkecie 1,5 zł  sztuka i ceny ich będą jeszcze rosły.

Pewnie zainteresuje Państwo - jaka jest praktyczna wydajność kapłonowania? –Otóż , według naszej wiedzy, w ciągu godziny można skapłonować od 12 do nawet 200 kogutów w zależności od organizacji pracy, doświadczenia, używanych narzędzi, liczebności zespołu operacyjnego i wieku kogutów. Liczba 200 kogutów była podana przez Amerykanów. Trudno nam w to uwierzyć - ale może mieli na myśli immunokastrację.

Czy ktoś dzisiaj zajmuje się naukowymi badaniami związanymi z kapłonowaniem,  badaniem jakości i składu mięsa kapłonów itp. Otóż trzeba przyznać, że tak. W literaturze można znaleźć bardzo wiele artykułów naukowców z różnych krajów, również z Europy, ale bardzo dużo jest artykułów naukowców z Chiń i Tajwanu. Jest również popularny artykuł z maja 1943 roku opublikowany przez Amerykanów.

facebook twitter naszaklasa myspace

Liczba użytkowników

Odwiedza nas 33 gości oraz 0 użytkowników.